• خانه

متن

کوله باری دارم به بزرگی همه عکس ها و فیلم هایم. می گذرم. از آفتاب تا برف و از برف تا آفتاب. من در سرزمینم رها شده ام .     
اورمی
سرزمین آفتاب و برف و آب. سرزمین رودها و چشمه های گوارا. شیرینی انگور و سپیدی نمک. از کوه پایه های زاگرس تا کرانه های رنگین دریاچه چی چست. سرزمین مانتا ها و مادها و قوم های ایرانی. افروختگی آتش آزادگی و سرزمین شیفتگان فرهنگ ها و آئین ها. سرزمین مادری و پدری. از کوه پایه های آرارات سه گوش ایران, ترکیه و آذربایجان تا قله دالامپر سه گوش ایران ترکیه و کردستان عراق سرزمینی گسترده است که معبد آناهیتا در بارگاه تخت سلیمان را در آغوش خود جای داده است. شگفت انگیزند صخره های آذرین این سوی ارس وتالاب ها و نیزارهایی که ده ها گونه پرنده را آشیانه اند. اینجا سرزمین میراث های گرانبهایی است. هر تپه کوچکی راز بزرگی در خود پنهان دارد آنچنان که دومین دژ اورارتوها در پای اروین سپیدپوش به خاک پیوسته است. اینجا سرزمین دره های بکر است. جرمی چون ماری در پای کوه چلمر شهیدان خفته است. دالامپر کوه دریاچه ها, چشمه ها, آبشارها و رودهای خروشان است. پرستوها, کبک ها و عقاب ها چه شادمانه و بلند پرواز می کنند. سرزمین صدها گیاه و گل. پردیسی برای شیفتگان طبیعت و عکاسان. هزاره ها گذشته اند. نام دژ حسنلو و جام زرین آن جاودانه است. مانتاها و معبدشان و آجرهای نقش دار انسان بالدار. دره ربط سردشت چه تمدن و فرهنگ والایی را در دل خود جای داده است. اینجا سرزمین شیفتگان آذری, کردی, ارمنی و آسوری و قوم های دیگر ایرانی است. اینجا مهمان خانه همه شیفتگان فرهنگ و طبیعت است. دوستت دارم که مرا همان گونه که هستم پذیرفته ای.

حمید حبی
همه حقوق این سایت متعلق به آقای حمید حبی مستندساز- نویسنده و عکاس است. اورمی اسفند 1389
Beliebte Natur & Abenteuer Orte in Urmia und West Azerbaijan
Hamid Hobbi, Urmia 2010     


     Special report   Spezial Bricht    صفجه ویژه

A disease named Lake Urmia

Is Lake Urmia going to dry out? What will be the fate of hundreds of thousands Iranians living in the surroundings of the lake? What is the responsibility of politicians and citizens in the face of this natural or maybe man-made catastrophe? There may still be time 

Wird der Urmiasee austrocknen? Welches Schicksal erwartet die Hunderttausenden Einwohner, die in der Umgebung des Sees leben? Welche Verpflichtungen haben die iranischen Bürger und Politiker angesichts dieser natürlichen oder vielleicht von Menschenhand geschaffenen Katastrophe? Vielleicht ist noch Zeit.

بیماری بنام دریاچه اورمی

آیا دریاچه اورمی خشک خواهد شد؟ آیا رودها و چشمه ها دوباره به وصال یار خواهند رسید؟ چه سرنوشتی در انتظار صدها هزار شهروند ایرانی که در حومه دریاچه زندگی می کنند می باشد؟ ذولتمردان و شهروندان چه وظیفه ای در قبال این فاجعه طبیعی و شاید ساخته دست بشری دارند؟ شاید هنوز

فرصتی باقی است.

بزرگترین و گرانترین تکنولوژی برای نجات دریاچه اورمی یک بیل بیست هزار تومانی است که یک روستایی آن را بر دوش گرفته و به سوی رودخانه می رود تا رود دیگری را به زمین های پر از کلم و باغ سیبش هدایت کند.





 



دیدنی های
اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی

کوه دالامپر,  دریاچه دالامپر, آبشار سوله دوکل     Berg Dalamper , Soledokal Wasserfall     Mount Dalamper , Soledokal Waterfall

وقتی بعد از سالها گشت و گذر در کوره راه های رنگارنگ آلپ اروپا به اورمی بازگشتم نمی دانستم که آلپ خواهر زیبای کوچکی دارد که راز پنهان خود را در دامان کوهستان دالامپر گسترانده است.بعد از ۵۹ کیلومتر رانندگی در جاده سیاه رنگی که از میان گردش گاه پر هیاهوی بند و دشت سرسبز مرگور می گذشت به دالامپر مثلث آفتاب و برف و آب رسیدم.سرشار از گرمای آفتاب و نسیمی نوازشگر آواز کبک ها را می شنیدم. عقابی با کودکش به سوی آفتاب بال می گشود کودکش را پرواز می آموخت. خروش آب از میان صخره های برفی و دره های سنگی به دشت سبز مرگور کشیده می شد و آرامش می یافت. هدهدی را دیدم که از میان گل ها و بوته های رنگین پر کشید و بر روی تخته سنگی نشست. لاک پشتی در لاک خود فرو رفته بود. اسبی شیهه می کشید و سر و گردنش را تکان می داد. دختر بچه ای پوشیده از تورهای رنگی پولک دار گوساله ای را به چرا می برد. در جشن پرستوها که منقار خود را به دنبال طعمه ای بر آرامش تالاب سوله دوکل می کوبیدند غلغله ای بود.به سنگریزه های پاک بستر چشمه ای خیره شدم. چون آئینه ای چهره بهت زده ام را می تاباند.آیا هنوز هم در همان کوره راه های آلپ اروپا بودم؟

سرزمین آفتاب و برف و آب , سرچشمه رود باراندوز با پوششی از ده ها گونه گیاهی , عقابها و پرستوها و دریاچه ها و تالاب ها , آبشار پرخروش سوله دوکل و دره های پر آب، ساکنین خوب و مهربان روستای کوله بهی و سوله دوکل را در آغوش خود جای داده است. محو طنین خنده های کودکان و رنگینی لباس هایشان هستم که بچه اسب زیبایی در بستر رنگارنگش بپا می خیزد و بسوی مادرش می رود. به لحظه های شیرخوارگی می اندیشد. جغدی بر روی تخته سنگی نشسته و به من خیره شده است. به همه می گویم که در آلپ اروپا پرنده خوش یمنی است. می دانم که در ارتفاع ۱۹۰۰ متری ایستاده ام و با مردمانی گفتگو می کنم که با وجود سخت ترین شرایط زندگی کودکان شان را روانه دانشگاهها کرده اند. با تنی چند همگام می شوم .آیشه کیف دوربینم را از شانه ظریفش آویزان کرده است مثل بچه کبکی از تپه بالا می رود. اسماعیل با افتخار کیف خالی لنز دوربین را از گردنش آویزان کرده و به بچه های دیگر پز می دهد. آرام ساکت ترین و دریا کوچکترین آنهاست .

گشتی دلپذیر و گاهی پر هیجان شروع می شود. صدها هکتار کوه، دره، رودخانه، صخره، چشمه و دریاچه، بیشه زار و نیزار، میوه های وحشی و گونه های گیاهی, پرنده ها و خزنده ها، یخچالها و تونل های برفی و قله پوشیده از برف دالامپر در برابر مان گسترده است. احساس می کنم که در پردیس آفتاب و آب و گل رها شده ام. از تالاب گردزرین و دریاچه های بنچول گذشته ایم.دریاچه آبی دالامپر در ارتفاع ۲۷۰۰ متری چون نگینی در میان تپه های برفی نگاهم را نوازش می دهد. از قله دالامپر هنوز صدها متر فاصله داریم .

باور نمی کنم که بتوانم خرداد ماه با یک پیراهن آستین کوتاه به عمق تونل های برفی بخزم و در این منطقه اسکی کنم.بیادLech  اتریش می افتم. چه غوغایی می شد و چه شادمانی وقتی لحظه ای خورشید می درخشید. آفتاب هنوز گرم است ولی کودکان سردشان شده، امید بی مرزی در نگاهشان موج می زند. شاید در این فکر هستند که شاید من همچنان در خیال همان آلپ اتریش به سر می برم! و من غرق در اینکه سرنوشت خواهر کوچک آلپ چه خواهد شد دوربین را نیز به گردن آیشه آویختم . لبخندی زد. به سوی روستا شتافتیم .

59 دقیقه رانندگی از ارومیه در مسیر گردشگاه بند, سد اورمی, روستای راژان, زیوه, روستای سوله دوکل و دالامپر سه گوش مرز ایران, ترکیه و کردستان عراق.
ارتفاع منطقه: آبشار 1990, دریاچه دالامپر 2750 و قله دالامپر 3400متر.
دیدنی ها: دره مشرف به دشت مرگور, آبشار سوله دوکل, تالاب گرد زرین, چشمه آب یخ, دزیاچه های بنچول, دشت گل و پرنده, دریاچه لاله ها, غارهای برفی, دریاچه دالامپر, رود باراندوز.













دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
دریاچه مارمیشو     Marmishosee     Lake Marmisho

70 دقیقه از اورمی در جهت پیست اسکی خوشاکو و روستای موانا. بعد از پل رود نازلو بسوی دریاچه مارمیشو. کوههای گاهی پربرف مرزی ایران و ترکیه چون دیواری به میان دره مارمیشو کشیده شده اند. رود نازلو گاهی خروشان و زمانی به لطافت نوازش زمزمه های جاودانه آب سفر را همراهی می کند. بهشتی برای طبیعت گردان.
کنترل در پست مرزبانی قبل از دریاچه. شنا در دریاچه مارمیشو ممنوع است.








دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
خرنج و روستای خرنج    Khorenj, Steinlandschaft
Khorenj Karst topography, Stone panorama 

خرنج یعنی آسمان و سنگ و خاک و دیگر هیچ. در این مکان قدرت انسان مثل خاک در برابر طبیعت له می شود. ده ها هزار سال طبیعت به ساخت آن پرداخته و آب و باد و باران به پردازش آن مشغولند.
در تپه های خرنج وارد هر سوراخ و شکافی نشوید. تعدادی مار افعی در این محل مشاهده شده اند.
        








دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
کوه شهیدان, دره جرمی     Jermi Tal, Berg Shahidan
Mount Shahidan, Jermi Valley, Urmia

اگر عاشق ماجراجویی نیستید وارد دره جرمی نشوید. اگر می خواهید به راز هیجان و ایستادگی خود پی ببرید این گوی و این میدان. وارد دره شوید. سفرتان بخیر. دره از روستای برده سور سیلوانه شروع می شود.










دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
دره پردانان ,  آبشار خرپاپ     Perdanan Tal , Kherpop Wasserfall
Perdanan Valley ,  Kherpop Waterfall


بدون شک یکی از دیدنی ترین های آذربایجان غربی. اگر خواهان ماجراجویی هستید وارد دره پردانان شوید و اگر می خواهید چون عقابی بلندپرواز به آنچه که زیر پایتان گسترده است بنگرید کوره راه کوهستان را انتخاب کنید. سرانجام به آبشار خرپاپ می رسید. دره پردانان و آبشار خرپاپ بین پیرانشهر و میرآباد سردشت قرار دارند.








دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
تالاب, حیات وحش,  تالاب بین المللی کانی برازان
 Kani Borazan, Naturschutzgebiet, exotische Voegel
The Kani Borazan, wildlife reserve, international wetland

در تالاب کانی برازان انسان آرامش خود را باز می یابد. اینجا انسان می خواهد چون پرنده ای بال گشاید و پرواز کند. تالاب های چند گونه و نیزارهایی که نسیمی نوازشگر را با رقصی دلنشین از میان خود عبور می دهند تا بهشتی برای هزاران پرنده باشند. در تالاب کانی برازان انسان آرام سخن می گوید. آرام راه می رود تا مبادا پرنده ای آزرده شود. 99 دقیقه رانندگی در مسیر اورمی به مهاباد.



 




دیدنی های
اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی

غار سهولان     Sahoolan Wasser Hoehle    
Sahoolan Cave, Mahabad


بعد از 2 ساعت رانندگی در مسیر مهاباد و بوکان به غار آبی سهولان می رسید. اینجا هستی این کره خاکی به رویا تبدیل می شود. سوار قایق شوید و از رویاهایتان خاطره سازید. برای حفظ طبیعت به قوانین ویژه غارها توجه نمایید.در غار آبی سهولان بدون جلیتقه نجات سوار قایق نشوید. دریاچه عمیق است.








دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
دره و رود نازلو     Nazlu Tal   Nazlu Valley     

دره ای که می گویند گویا انسان های نئاندرتال ساکن آن بوده اند. آثار دژ اورارتوئی و گور دخمه هایشان انسان را به گشتی در گذشته ها می برد. رودخانه نازلو مارپیچ وار در بستر آن جاری است.








دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی

سردشت  گراوان
آبشار شلماش      Shalmash Wasserfall
Shalmash Waterfall, Sardasht
تاکستان های سردشت و رود زاب
Sardasht Trauben Plantagen / Fluss Zab    Sardasht Grape Plantation
& Zab-River


سردشت یعنی نقاشی. سردشت یعنی عروسی رنگ ها. رود زاب بیننده را به عمق زیبایی های زاگرس می کشاند. اینجا خانه آفتاب و برف و عسل و انگور سردشت است. در جاده سردشت چشمان کاوشگر و شادمانه انسان آرامش ندارند. آهسته برانید و از تماشای رود زاب و تاکستان های انگور که در دامنه کوهها درختان گلابی و سماق را در آغوش گرفته اند سرشار شوید.

طبیعت جاده پیرانشهر به سردشت به قدری زیباست که زمان فراموش می شود. اینجا زاگرس خودنمایی می کند. رود و کوه و جنگل و تاکستان های انگور جان و جسم را نوازش می دهند. از اوج آبشار شلماش به میان دره بروید. شلماش خاطره ای همیشگی خواهد شد.

اگر شیفته رنگینی طبیعت هستید به دیدن گراوان بشتابید. دره ربط سردشت معبد مانتاها و تمدن والای هزاره های گذشته را زیر خاک خود جای داده است. صخره رسوبی و رنگی گراوان بدون شک یکی از پدیده های زیبای طبیعی است.









دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
رود ارس و کوه های آرارات ترکیه
Araz Fluss & Berg Ararat    
Araz River & Mount Ararat       


ارس همان رودی است که صمد و ماهی سیاه کوچولویش در آن جاودانه شدند. آب و سنگ, کوه و دشت, تالاب ها, پرندگان و غرور آرارات با قله سفیدش تصویری است از همه زیبایی ها. اینجا جان سرشار از آرامش و هیجان می شود.








دیدنی های
 اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی

دره قاسملو    Ghasemlu Valley    Ghasemlu Tal     

محبوب ترین مکان برای پیک نیک اورمی ها. دره ای برای آرامش و هیجان. وارد دره های جانبی شده و سرشار از زیبایی ها و گوناگونی طبیعت اورمی شوید.








دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
آغ چای خوی       Agh Chay Khoy

آسمان و رنگ. می توان ساعت ها نشست و به چشمه ای اندیشید که خالق این رنگ هاست. دوربین مهمترین وسیله ایست که باید همراه داشته باشید.






دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
صخره های ذوقلوی کاظم داشی
Kazem Dashi Beach    

زمانی نه چندان دور بهترین ساحل دریاچه اورمی. برای دیدن منظره های دریاچه(کویر) بالای صخره بروید. با قدری احتیاط از پل چوبی باریک عبور کنید.

  






دیدنی های اورمی(ارومیه) و آذربایجان غربی
چشمه های آبگرم هفت آبه
Haft Abe Hot Water Spring
Haft Abe Thermalquelle

آفتاب و برف و گل و رود باراندوز که از دالامپر می خروشد و به سوی دریاچه اورمی سرازیر می شود.